Nữ sinh đầu tiên đoạt Huy chương Vàng Olympic Thiên văn quốc tế

Theo Giáo dục thời đại - Năm 2025, trong lần thứ 9 tham gia dự thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA), học sinh Việt Nam đạt thành tích xuất sắc với 5 tấm huy chương.

Chủ nhân của tấm Huy chương Vàng duy nhất là Vũ Nguyên Nguyên - học sinh lớp 11 chuyên Vật lý, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam.

Nữ sinh đầu tiên đạt Huy chương Vàng

Vũ Nguyên Nguyên nổi bật trong đoàn học sinh Việt Nam dự thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) năm 2025, không chỉ vì em là nữ sinh duy nhất của đoàn, mà còn bởi thành tích xuất sắc trong quá trình học tập. Trước khi ghi danh vào đội tuyển chính thức, Nguyên Nguyên đã thể hiện năng lực của mình với vị trí dẫn đầu.

Tại kỳ thi IOAA 2025 được tổ chức tại Ấn Độ, Nguyên khẳng định năng lực khi đạt Huy chương Vàng - thành tích cao nhất đoàn. Nguyên cũng là nữ sinh đầu tiên của đội tuyển Việt Nam đạt được thành tích này sau 9 lần tham dự. Trước đó, Đỗ Quỳnh Anh và Nguyễn Ngọc Phương Anh, những nữ sinh các năm 2022 và 2023 mới chỉ đạt được Huy chương Đồng.

“Ước lượng điểm số sau khi hoàn thành xong các bài thi, em khá tự tin và nghĩ mình sẽ được từ Huy chương Bạc trở lên; nhưng kết quả thực tế vượt ngoài mong đợi, em đã giành Huy chương Vàng. Em vui vì thành tích của bản thân và đội tuyển tại kỳ thi này”, Nguyên chia sẻ.

Nguyên cho biết, IOAA không chỉ là kỳ thi quốc tế về kiến thức, mà còn là cơ hội để em học hỏi giao lưu, mở rộng tầm nhìn khẳng định trí tuệ Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới. Kỳ thi năm nay là đấu trường trí tuệ lớn với sự tham dự của 288 thí sinh đến từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cũng như mọi năm, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: Lý thuyết, xử lý dữ liệu và quan sát.

Thiên văn học và Vật lý thiên văn có kiến thức khá rộng nên việc “quét” toàn bộ kiến thức rất khó. Hơn nữa, những thí sinh dự thi IOAA đều trong độ tuổi lớp 10, lớp 11 nên sẽ là thử thách không nhỏ. Về phần xử lý dữ liệu, ngoài hiểu bản chất thì phải có kỹ năng trình bày, tính sai số, phải biết cách vẽ đồ thị thế nào.

Là nước có nền khoa học nói chung và khoa học thiên văn phát triển nên Ấn Độ tổ chức cuộc thi bài bản. Trong những ngày dự thi, học sinh các nước được hòa mình trong thế giới khoa học, trao đổi về tình hình học tập, sở thích, văn hóa, phong tục của nước mình. Cùng đó, các em được đi tham quan các địa danh nổi tiếng của đất nước Ấn Độ, tất cả trở thành những kỷ niệm đẹp không bao giờ quên.

“Chúng em rất vui khi nghĩ lại quãng thời gian đó vì đã được sống trong không gian lãng mạn của ánh sáng, bầu trời qua lăng kính quan sát. Chúng em làm bài tập thực hành từ đêm đến sáng để quan sát bầu trời. Điều đó đòi hỏi mỗi thành viên không ngừng nỗ lực và cố gắng”, Nguyên chia sẻ.

Về cơ duyên đến với môn Thiên văn học, Nguyên cho biết đó là sự hấp dẫn của Amstronomy, câu lạc bộ Thiên văn học của Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam. Amstronomy được thành lập năm 2017 bởi các thành viên đạt giải cao tại IOAA, hoạt động sôi nổi nhiều năm nay, thu hút sự tham gia của các học sinh yêu thiên văn toàn thành phố.

“Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam cho em nền tảng học tập vững chắc, tinh thần cầu tiến, môi trường cạnh tranh lành mạnh để không ngừng phát triển bản thân. Nhà trường tổ chức các buổi ôn luyện và cử các thầy cô giàu kinh nghiệm về thiên văn học giúp em củng cố kiến thức kỹ năng một cách bài bản hiệu quả”, Nguyên Nguyên cho biết.

Tập trung học để đạt được hiệu quả cao nhất

Vũ Nguyên Nguyên là cái tên không còn lạ với giáo dục mũi nhọn Thủ đô. Tại kỳ thi lớp 10 năm học 2024 - 2025, Nguyên gây ấn tượng đặc biệt khi giành thủ khoa khối chuyên Vật lý của Hà Nội với 47,5/50 điểm, trong đó môn Vật lý chuyên đạt 9,5 - cao nhất trong khoảng 800 học sinh đăng ký lớp chuyên này. Với 3 môn chung, Nguyên đạt 2 điểm 10 ở môn Toán và Tiếng Anh; 8,5 điểm Văn.

Cũng trong kỳ thi lớp 10 năm đó, nữ sinh trúng tuyển Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên với 9,5 điểm môn Vật lý. Với mục tiêu đặt ra ban đầu, Nguyên đã chọn THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam để tiếp tục học THPT. Ngay từ năm học lớp 10, Nguyên đã phát huy thế mạnh của mình và đạt kết quả cao nhất lớp.

Cô Phạm Vũ Bích Hằng - giáo viên chủ nhiệm của Nguyên cho biết, Nguyên gây ấn tượng bởi sự lễ phép, thông minh và hòa đồng. Nguyên học nghiêm túc, chịu khó nghiên cứu bài tập, có tinh thần tự giác cao và luôn sẵn sàng học hỏi từ bạn bè. Ngoài Vật lý, Nguyên còn học giỏi nhiều môn khác và thích chơi thể thao. Sau những giờ học căng thẳng, Nguyên thư giãn bằng cách chơi game, cờ vua và học violin.

Là học sinh chuyên Vật lý, từ niềm đam mê, ham học hỏi, Nguyên tiếp tục dấn bước vào lĩnh vực Vật lý thiên văn - môn khoa học còn mới mẻ ở Việt Nam. Theo Nguyên, với Vật lý thiên văn, phần lý thuyết cốt lõi dựa trên kiến thức vật lý nhưng phần xử lý số liệu thì yêu cầu phải học các nguyên lý cơ bản về xác suất thống kê, phương án xử lý sai số, vẽ đồ thị.

Về bí quyết học tập, Nguyên cho biết, điều quan trọng khi học không phải là thời gian mà chính là sự tập trung học để đạt được hiệu quả cao nhất. Trên lớp, ngoài việc ghi chép đầy đủ bài thầy cô giảng giải, hướng dẫn, em còn ghi thêm những phần kiến thức cần lưu ý. Em không chỉ làm bài trên lớp mà tích cực sưu tầm thêm bài tập, tài liệu để đọc và làm để củng cố, mở rộng kiến thức đã học.

Chia sẻ về dự định trong tương lai, nữ sinh bày tỏ định hướng tiếp tục theo đuổi ngành vật lý khi lên đại học và các bậc học cao hơn. Em cũng mong muốn du học để mở mang tầm mắt và gặp gỡ, học hỏi từ bạn bè quốc tế.