Khung năng lực số cho giáo viên: Định hình dạy học trong môi trường số, mở đường ứng dụng AI

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung năng lực số thống nhất cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, không chỉ chuẩn hóa kỹ năng công nghệ mà còn định hướng tổ chức dạy học trong môi trường số, trong đó nhấn mạnh vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong đổi mới giáo dục.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư quy định Khung năng lực số đối với giáo viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Đây là lần đầu tiên ngành giáo dục xây dựng một khung năng lực số mang tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc, làm cơ sở định hướng phát triển đội ngũ trong bối cảnh chuyển đổi số.

Khung năng lực được thiết kế gồm 6 miền năng lực với 20 năng lực thành phần, bao quát toàn bộ các hoạt động dạy học, kiểm tra – đánh giá, quản lý và phát triển chuyên môn trong môi trường số.

Thông tư quy định nâng cao năng lực số cho đội ngũ Giáo viên THCS (Ảnh minh hoạ) ↵

Điểm mới đáng chú ý là sự chuyển dịch trọng tâm từ “sử dụng công nghệ” sang năng lực tổ chức dạy học trong môi trường số. Theo đó, giáo viên không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các công cụ kỹ thuật, mà còn phải biết lựa chọn, tích hợp và thiết kế hoạt động học tập trên nền tảng số, phù hợp với mục tiêu và đối tượng người học.

Trong tổ chức dạy học, giáo viên được yêu cầu có khả năng quản lý lớp học, điều phối các hoạt động học tập trực tuyến hoặc kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, tăng cường tương tác và hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học tập. Việc ứng dụng công nghệ trong kiểm tra, đánh giá cũng được nhấn mạnh, với yêu cầu xây dựng đa dạng hình thức đánh giá và khai thác dữ liệu học tập để điều chỉnh phương pháp giảng dạy.

Bên cạnh đó, phát triển học liệu số trở thành một năng lực quan trọng. Giáo viên cần có khả năng tìm kiếm, đánh giá, xây dựng và chia sẻ học liệu trên các nền tảng số, đồng thời tuân thủ các quy định về bản quyền và sử dụng lại tài nguyên giáo dục.

Một nội dung nổi bật khác là yêu cầu về an toàn và đạo đức số. Giáo viên phải có năng lực nhận diện rủi ro trên môi trường mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an toàn thông tin và hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) lần đầu tiên được đưa vào như một nội dung năng lực riêng trong khung năng lực số. Giáo viên được khuyến khích khai thác các công cụ AI trong dạy học, quản lý lớp học và phát triển chuyên môn, đồng thời phải tuân thủ các nguyên tắc về minh bạch, đạo đức và bảo vệ dữ liệu.

Khung năng lực cũng đề cao việc học tập suốt đời và phát triển chuyên môn thông qua môi trường số. Giáo viên được khuyến khích tham gia các cộng đồng chuyên môn trực tuyến, tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và cập nhật tri thức mới.

Các năng lực trong khung được phân thành ba mức độ: cơ bản, thành thạo và nâng cao. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên theo lộ trình phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và chuyển đổi số quốc gia.