Hoàn thiện quy chế tổ chức đại học: Tăng tự chủ, siết trách nhiệm giải trình

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, nhằm cụ thể hóa các quy định mới của Luật Giáo dục đại học, đồng thời tăng cường tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn Quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Đây được xem là bước cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học, đồng thời tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc đổi mới quản trị đại học trong giai đoạn hiện nay.

Dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, cùng với Luật Giáo dục năm 2019 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025) và các quy định pháp luật có liên quan. Nội dung tập trung vào các vấn đề cốt lõi như cơ cấu tổ chức, hoạt động quản lý, hội đồng khoa học và đào tạo, tổ chức các đơn vị chuyên môn, địa điểm đào tạo và quản lý tài chính.

Sinh viên Trường Đại học Quốc gia Hà Nội) thực hành tại phòng thí nghiệm. (Ảnh minh họa)

Về phạm vi áp dụng, Thông tư hướng dẫn thực hiện đối với các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật Giáo dục đại học. Đối với các cơ sở thuộc lực lượng vũ trang hoặc được thành lập theo hiệp định quốc tế, việc áp dụng sẽ tuân theo quy định đặc thù hoặc thỏa thuận liên quan.

Dự thảo gồm 7 điều, quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm trong việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động; đồng thời xác định quy trình xây dựng, ban hành quy chế đối với cả cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục. Một trong những yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm tính công khai, dân chủ, tiếp thu và giải trình đầy đủ các ý kiến góp ý trong quá trình xây dựng quy chế.

Theo dự thảo, quy chế tổ chức và hoạt động của mỗi cơ sở giáo dục đại học cần bao quát các nội dung chủ yếu như: sứ mạng và chức năng; quyền hạn và trách nhiệm; tổ chức và quản trị; hoạt động đào tạo; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; quản lý đội ngũ giảng viên, người học và người lao động; bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục; quản lý tài chính, tài sản; hợp tác và đầu tư.

Việc xây dựng quy chế được định hướng theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng cơ sở, đồng thời không lặp lại các quy định đã có trong hệ thống pháp luật mà chủ yếu thực hiện dẫn chiếu, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ.

Đáng chú ý, dự thảo Thông tư nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quyền tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học. Đây được xem là trục xuyên suốt trong quá trình đổi mới quản trị đại học, hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng đào tạo và năng lực cạnh tranh của hệ thống giáo dục đại học.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành Thông tư không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục đại học, mà còn góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.