AI chính thức vào chương trình giáo dục phổ thông từ năm học 2026-2027

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Từ năm học 2026-2027, học sinh phổ thông trên cả nước sẽ được tiếp cận nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) theo khung do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Việc đưa AI vào nhà trường không chỉ nhằm giúp học sinh biết cách sử dụng công cụ mới mà còn hướng tới hình thành kỹ năng, tư duy và ý thức sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Khung nội dung giáo dục AI dành cho học sinh phổ thông, đồng thời hướng dẫn các cơ sở giáo dục triển khai từ năm học 2026-2027.

Theo khung này, giáo dục AI được xây dựng theo hai nhóm nội dung gồm phần cốt lõi và phần mở rộng. Các trường căn cứ điều kiện thực tế, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và nhu cầu của học sinh để lựa chọn cách tổ chức phù hợp.

Học sinh được trang bị kiến thức AI tối thiểu

Phần nội dung cốt lõi có thời lượng 12 tiết mỗi lớp trong một năm học. Đây là phần bắt buộc các cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện.

Mục tiêu không phải đào tạo học sinh thành những người chuyên sâu về công nghệ, mà trước hết giúp các em có những hiểu biết và kỹ năng cơ bản để sử dụng AI trong học tập và các hoạt động giáo dục.

Nội dung này được triển khai phù hợp với từng khối lớp, đặc điểm học sinh và điều kiện của từng trường. Học sinh sẽ từng bước làm quen với AI, hiểu cách công cụ này được sử dụng và biết vận dụng phù hợp trong quá trình học tập.

Phần nội dung mở rộng không quy định thời lượng cố định. Các trường có thể chủ động bố trí dựa trên nhu cầu của học sinh và khả năng tổ chức thực tế.

Những học sinh quan tâm sâu hơn đến AI có thể được tham gia các hoạt động như câu lạc bộ, sinh hoạt chuyên đề, ngoại khóa, giao lưu hoặc các chương trình trải nghiệm. Cách tổ chức này tạo điều kiện cho học sinh có năng khiếu, sở thích về công nghệ được tiếp tục phát triển mà không biến nội dung mở rộng thành yêu cầu bắt buộc đối với tất cả học sinh.

Học sinh tiểu học Chu Văn An - TP Hà Nội. (Ảnh: Xuân Ngọc)

Mỗi trường có thể lựa chọn cách triển khai

Bộ GD&ĐT không yêu cầu tất cả trường phải tổ chức giáo dục AI theo một mô hình duy nhất. Các cơ sở giáo dục có thể lựa chọn một hoặc kết hợp ba hình thức gồm tổ chức chuyên đề giáo dục AI, lồng ghép nội dung vào các môn học và hoạt động giáo dục, hoặc tổ chức các hoạt động theo nhu cầu của học sinh.

Trong đó, chuyên đề giáo dục AI là hình thức bảo đảm thực hiện phần nội dung cốt lõi. Việc lồng ghép vào các môn học giúp học sinh có thêm cơ hội vận dụng kiến thức AI trong những tình huống học tập cụ thể.

Cách triển khai linh hoạt được cho là cần thiết bởi điều kiện giữa các trường hiện còn khác nhau. Không phải cơ sở giáo dục nào cũng có đội ngũ giáo viên công nghệ thông tin, thiết bị và hạ tầng mạng tương đồng.

Đặc biệt, khoảng cách về điều kiện tiếp cận công nghệ giữa học sinh ở đô thị với miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn là vấn đề cần được tính đến khi triển khai giáo dục AI trên diện rộng.

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các địa phương phải rà soát điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục để xây dựng kế hoạch phù hợp, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những nơi còn khó khăn.

Không chỉ dạy cách dùng AI

Một điểm đáng chú ý trong khung giáo dục mới là việc sử dụng AI được đặt cùng với yêu cầu về an toàn, đạo đức và trách nhiệm.

Các trường có trách nhiệm lựa chọn, rà soát những công cụ AI phù hợp với độ tuổi học sinh và mục tiêu giáo dục. Việc sử dụng công cụ cũng cần được hướng dẫn, theo dõi thay vì để học sinh tự sử dụng một cách thiếu kiểm soát.

Điều này đặc biệt quan trọng khi AI ngày càng xuất hiện phổ biến trong đời sống học đường. Học sinh có thể sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, giải bài tập, hỗ trợ viết hoặc thực hiện các sản phẩm học tập. Nếu không được hướng dẫn, việc phụ thuộc vào AI có thể khiến các em giảm khả năng tự suy nghĩ, kiểm chứng thông tin hoặc hình thành sản phẩm của chính mình.

Vì vậy, giáo dục AI không chỉ dừng ở việc giúp học sinh biết sử dụng một công cụ công nghệ. Các em cần hiểu giới hạn của AI, biết kiểm tra thông tin do AI cung cấp và nhận thức được trách nhiệm của mình khi sử dụng công nghệ.

Các cơ sở giáo dục cũng phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và an toàn thông tin. Khi xảy ra sự cố liên quan đến việc sử dụng AI, nhà trường cần có quy trình tiếp nhận, xử lý và báo cáo.

Cơ hội nhưng cũng là bài toán về nguồn lực

Việc đưa AI vào giáo dục phổ thông được đánh giá là phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực trong tương lai.

Đối với học sinh, việc được tiếp cận AI từ sớm có thể giúp các em hình thành khả năng thích ứng với môi trường học tập và làm việc ngày càng gắn với công nghệ. Nếu được triển khai đúng hướng, AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ học tập thay vì chỉ là một ứng dụng để tìm kiếm câu trả lời.

Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành thực tế, vấn đề không chỉ nằm ở khung nội dung mà còn ở năng lực triển khai của từng trường.

Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp để hướng dẫn học sinh. Nhà trường cần có thiết bị, đường truyền, phần mềm và học liệu đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, học sinh ở những khu vực còn khó khăn cần được bảo đảm cơ hội tiếp cận công nghệ tương đối đồng đều.

Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương căn cứ điều kiện cụ thể để chỉ đạo triển khai, đồng thời tham mưu bảo đảm đội ngũ, kinh phí, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và hỗ trợ kỹ thuật. Những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đặc biệt khó khăn được xác định là nhóm cần ưu tiên nguồn lực.

Việc xã hội hóa trong quá trình triển khai cũng phải thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, công khai và minh bạch, không tạo áp lực tài chính đối với học sinh và cha mẹ học sinh.

AI vào trường học, học sinh cần được chuẩn bị cho một cách học mới

Việc AI chính thức được đưa vào giáo dục phổ thông từ năm học 2026-2027 đánh dấu bước thay đổi đáng chú ý trong cách nhà trường tiếp cận công nghệ.

Điểm quan trọng không nằm ở việc học sinh biết thêm một công cụ mới, mà ở khả năng sử dụng công nghệ để hỗ trợ học tập nhưng vẫn giữ được năng lực tư duy và tính chủ động của người học.

Trong bối cảnh AI có thể tạo ra câu trả lời chỉ trong vài giây, nhà trường sẽ phải chú trọng hơn đến cách học sinh đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình.

Nếu được triển khai đồng bộ từ chương trình, giáo viên đến điều kiện công nghệ, giáo dục AI có thể giúp học sinh hình thành những năng lực cần thiết cho môi trường học tập và việc làm trong tương lai. Ngược lại, nếu chỉ dừng ở việc đưa thêm nội dung AI vào thời khóa biểu mà thiếu thiết bị, thiếu giáo viên được chuẩn bị và thiếu cách đánh giá phù hợp, mục tiêu này sẽ khó đạt được như kỳ vọng.

Vì vậy, năm học 2026-2027 không chỉ là thời điểm AI bước vào trường phổ thông, mà còn là giai đoạn các nhà trường phải từng bước hình thành cách dạy và cách học phù hợp với một môi trường giáo dục có sự hiện diện ngày càng rõ của trí tuệ nhân tạo.