Những chính sách 'chạm' vào bục giảng

Theo Giáo dục thời đại - Các chính sách đối với nhà giáo trong năm 2025 đã và đang tạo ra những chuyển biến tích cực, từ cải thiện thu nhập, điều kiện làm việc đến nâng cao vị thế nghề nghiệp.

Cô, trò Trường Tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội). Ảnh: TG

Những chuyển động chính sách

Những ngày cuối năm 2025, sân Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Năng Khả (Na Hang, Tuyên Quang) trở nên rộn ràng hơn thường lệ. Trong nhịp sinh hoạt quen thuộc của ngôi trường vùng cao, cô giáo La Thị Mây bước vào lớp với tâm thế nhẹ nhõm hơn. Không còn cảnh tất bật hoàn thiện những bộ hồ sơ giấy dày cộp như trước, công việc của cô và đồng nghiệp đã có những đổi thay tích cực.

Cô Mây chia sẻ, trước đây giáo viên phải dành nhiều thời gian cho các loại sổ sách như: Dự giờ, theo dõi sức khỏe học sinh, hoạt động Đoàn – Đội… Khối lượng hồ sơ hành chính lớn không chỉ tạo thêm áp lực, mà còn “lấn” vào quỹ thời gian dành cho chuyên môn, việc chuẩn bị bài giảng và chăm lo học sinh. “Nhiều khi, giáo viên cảm thấy mệt mỏi vì giấy tờ nhiều hơn cả thời gian đứng lớp”, cô nhớ lại.

Hiện nay, dù công việc giảng dạy vẫn bận rộn, nhưng việc tinh giản sổ sách, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý đã giúp giáo viên giảm đáng kể gánh nặng hành chính. Nhờ đó, cô Mây có thêm thời gian để quan tâm tới từng học sinh, nhất là với các em dân tộc thiểu số đang học tập, sinh hoạt bán trú tại trường.

Điều khiến cô giáo vùng cao thêm phấn chấn là các chế độ, chính sách đối với nhà giáo tiếp tục được bảo đảm. “Càng vui hơn khi giáo viên vẫn được hưởng phụ cấp thâm niên, các chính sách tiền lương, chế độ đãi ngộ được thực hiện đầy đủ, tạo động lực để chúng tôi yên tâm gắn bó với nghề” - cô Mây bộc bạch.

Câu chuyện nhỏ ở Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Năng Khả phần nào phản ánh những chuyển động tích cực trong chính sách đối với đội ngũ nhà giáo năm 2025. Đây được xem là năm bản lề trong quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý cho nghề dạy học, hướng tới mục tiêu giảm áp lực hành chính, cải thiện đời sống, tạo điều kiện để giáo viên tập trung cho nhiệm vụ cốt lõi là dạy học và giáo dục học sinh.

Một hoạt động giáo dục ngoài trời của Trường Mầm non Xuân La (Hà Nội). Ảnh: TG

Bớt gánh nặng, thêm niềm tin

Trúng tuyển viên chức được hai năm, tổng thu nhập hằng tháng của cô Nguyễn Thị Hiền – giáo viên Trường Tiểu học Hưng Đạo (xã Đại Sơn, TP Hải Phòng) gồm lương và các khoản phụ cấp, đạt gần 5,3 triệu đồng. Từ ngày 1/7/2025, khi chính sách tiền lương mới được thực hiện, thu nhập của cô tăng lên khoảng 7 triệu đồng/tháng, mang lại niềm phấn khởi rõ rệt cho bản thân và nhiều đồng nghiệp.

Chia sẻ về chặng đường vào nghề, cô Hiền cho biết, bắt đầu giảng dạy theo diện hợp đồng từ năm 2018, đến đầu năm 2023 mới chính thức được tuyển dụng vào biên chế. Trong suốt 5 năm làm giáo viên hợp đồng, thu nhập của cô chỉ dao động trên dưới 4 triệu đồng/tháng. Với hai con nhỏ, mọi chi tiêu trong gia đình đều phải tính toán, chắt chiu.

“Có những thời điểm, lương thấp khiến tôi không khỏi lo lắng cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, tình yêu nghề và mong muốn gắn bó với học sinh đã giúp tôi kiên trì vượt qua giai đoạn khó khăn ấy”, cô Hiền bộc bạch. Theo cô giáo trẻ, việc tăng lương từ ngày 1/7/2025 là sự thay đổi đáng mừng. Mức thu nhập mới không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn tạo tâm lý yên tâm, ổn định để giáo viên tập trung cho chuyên môn.

“Lương tăng lên đáng kể khiến tôi và nhiều đồng nghiệp cảm thấy được ghi nhận, có thêm động lực để nâng cao chất lượng giảng dạy và gắn bó lâu dài với nghề”, cô Hiền chia sẻ và nhận thấy, những tác động tích cực của chính sách cải cách tiền lương đối với đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh ngành Giáo dục đang nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng, việc từng bước cải thiện thu nhập cho nhà giáo không chỉ góp phần bảo đảm đời sống, mà còn tạo nền tảng để đội ngũ yên tâm cống hiến, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp trồng người.

Cùng chung niềm vui với đội ngũ nhà giáo cả nước, cô Đỗ Ngọc Hân – giáo viên Trường Mẫu giáo Thanh Tân (phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long) bày tỏ sự phấn khởi trước thông tin tiền lương nhà giáo sẽ được xếp ở mức cao nhất trong hệ thống thang, bảng lương hành chính sự nghiệp theo quy định của Luật Nhà giáo, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Theo cô Hân, đối với giáo viên mầm non, niềm vui càng được nhân lên khi chính sách mới tiếp tục duy trì phụ cấp ưu đãi nghề với mức tối thiểu 70%. Đây là sự ghi nhận thiết thực đối với đặc thù lao động của giáo viên mầm non – lực lượng làm việc trong môi trường nhiều áp lực, cường độ cao, đòi hỏi sự tận tâm và trách nhiệm lớn trong chăm sóc, giáo dục trẻ nhỏ.

Cô Hân cho rằng, việc điều chỉnh tăng lương cơ sở và hoàn thiện chính sách tiền lương cho nhà giáo trong giai đoạn hiện nay là phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, đồng thời đáp ứng mong mỏi chính đáng của đội ngũ giáo viên. “Chính sách này không chỉ góp phần cải thiện đời sống, giảm bớt những lo toan thường nhật, mà còn tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề”, cô Hân chia sẻ.

Theo cô giáo mầm non, khi đời sống được bảo đảm tốt hơn, giáo viên sẽ có thêm điều kiện đầu tư cho chuyên môn, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành Giáo dục xây dựng đội ngũ nhà giáo ổn định, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn tới.

Sau nhiều thập kỷ, vấn đề tiền lương của nhà giáo đã được luật hóa, tạo niềm tin cho hàng triệu nhà giáo. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, để triển khai thi hành Luật Nhà giáo (có hiệu lực ngày 1/1/2026), Bộ đang triển khai xây dựng Nghị định quy định chính sách tiền lương và chế độ phụ cấp đối với nhà giáo. Theo dự thảo Nghị định, nhà giáo dự kiến được hưởng thêm hệ số lương đặc thù bên cạnh các chế độ tiền lương, phụ cấp hiện đang hưởng.

Ngoài chế độ tiền lương, phụ cấp, nhà giáo còn được hưởng chính sách hỗ trợ, thu hút, trọng dụng. Các chính sách nêu trên cùng với các quy định về chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh nhà giáo, tuyển dụng, sử dụng, tôn vinh, khen thưởng nhà giáo… sẽ là những giải pháp tổng thể giúp nhà giáo an tâm công tác, tập trung cho hoạt động nghề nghiệp, tạo động lực để nhà giáo nâng cao năng lực, phát triển nghề nghiệp liên tục.

Hoạt động ngoại khóa của học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Năng Khả (Na Hang, Tuyên Quang). Ảnh: Website nhà trường

Bước “đột phá” mạnh mẽ cho nhà giáo

Dù chưa phải là năm có bước “đột phá” mạnh mẽ về thu nhập của nhà giáo, song PGS.TS Trần Xuân Nhĩ – nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT nhận thấy, năm 2025 ghi nhận những tín hiệu tích cực mang tính nền tảng. Việc tiếp tục triển khai cải cách tiền lương theo vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp, cùng định hướng ưu tiên xếp lương nhà giáo ở mức cao trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp, đã củng cố thêm niềm tin cho đội ngũ.

Đặc biệt, với giáo viên tại vùng đồng bào dân tộc, biên giới, hải đảo, các chế độ phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp đặc thù vẫn là “điểm tựa” quan trọng. PGS.TS Trần Xuân Nhĩ nhìn nhận, phụ cấp không giúp giáo viên làm giàu nhưng là nguồn động viên, “tiếp lửa” để thầy, cô yên tâm bám trường, bám lớp. Chính sự duy trì ổn định các chính sách này góp phần giữ chân giáo viên ở những nơi còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Thiếu giáo viên là vấn đề “nóng” trong năm 2025, đặc biệt ở bậc mầm non và tiểu học. Tuy nhiên, khác với những năm trước, tình trạng này đã có những chuyển động rõ nét. Việc bổ sung biên chế, cùng các giải pháp tuyển dụng, ký hợp đồng linh hoạt, giúp nhiều địa phương phần nào giảm áp lực thiếu người đứng lớp.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho hay, so với hai năm trước, tình trạng dạy chéo môn, kiêm nhiệm kéo dài đã giảm. Dù chưa giải quyết triệt để nhưng đây là bước tiến quan trọng. Với giáo viên, việc có thêm đồng nghiệp không chỉ giảm tải công việc mà còn tạo môi trường chuyên môn lành mạnh hơn.

Sở GD&ĐT đã tham mưu với UBND tỉnh sử dụng chính sách biệt phái thay vì luân chuyển. Sở cũng phối hợp với sở Nội vụ tham mưu với UBND tỉnh thống nhất giao cho ngành Giáo dục trực tiếp tuyển dụng giáo viên. Sở GD&ĐT đang rà soát để thực hiện nhiệm vụ này.

Trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tiếp tục được triển khai đồng bộ, bà Châu Quỳnh Dao – đại biểu Quốc hội khóa XV ghi nhận sự đẩy mạnh các hoạt động bồi dưỡng giáo viên. Không chỉ dừng ở cập nhật chương trình, sách giáo khoa, các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong dạy học ngày càng được chú trọng.

Qua nắm bắt từ các buổi tiếp xúc cử tri, bà Châu Quỳnh Dao nhận thấy, nhiều giáo viên được tham gia các khóa bồi dưỡng bài bản, có hỗ trợ kinh phí và thời gian, giúp họ tự tin hơn trước những yêu cầu đổi mới. “Trước đây, nói đến AI là thấy xa vời. Giờ ít nhất giáo viên đã biết cách sử dụng công cụ hỗ trợ, không còn quá bỡ ngỡ” - bà Châu Quỳnh Dao ghi nhận.

Cũng theo đại biểu Quốc hội đoàn An Giang, năm 2025 việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo” (Nghị quyết 71) đã tạo ra dấu mốc quan trọng, khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng trong việc đưa giáo dục trở thành động lực then chốt cho sự phát triển đất nước. Điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết chính là, quan điểm xem con người là trung tâm, là chủ thể sáng tạo và cũng là mục tiêu của sự phát triển.

Thay vì chỉ chú trọng vào quy mô và số lượng, Nghị quyết đặt ưu tiên cao nhất vào chất lượng, vào việc hình thành một thế hệ công dân có năng lực sáng tạo, tư duy phản biện, hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Nghị quyết 71 khẳng định phải đổi mới căn bản cách thức quản trị hệ thống giáo dục – đào tạo, gắn trách nhiệm giải trình với quyền tự chủ, tăng cường phân cấp cho các địa phương và cơ sở giáo dục. Điều này mở đường cho nền giáo dục năng động, minh bạch, linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng vùng miền. Một trong những điểm nhấn nổi bật là chính sách ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ xứng đáng để xây dựng đội ngũ nhà giáo chất lượng cao.

Chỉ khi người thầy thực sự được bảo đảm về đời sống, nâng tầm về trình độ, thì sự nghiệp “trồng người” mới có thể thành công. Đây là bước đi mang tính chiến lược để giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên và bất cập trong đào tạo hiện nay. Ngoài ra, Nghị quyết 71 nhấn mạnh phải chuyển từ nền giáo dục truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển năng lực toàn diện.

Điều này đồng nghĩa với việc thúc đẩy đổi mới chương trình theo hướng tinh giản, thiết thực, tăng cường kỹ năng số, kỹ năng sống và năng lực ngoại ngữ. Giáo dục sẽ không chỉ dừng ở “học để biết” mà còn là “học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”.

Một lớp học của Trường THPT Đức Hợp (Hưng Yên). Ảnh: TG

Dấu ấn và hiệu ứng tích cực

Năm 2025 cũng là năm các vấn đề liên quan đến an toàn trường học, bảo vệ danh dự, nhân phẩm nhà giáo tiếp tục được đặt ra. Bà Hà Ánh Phượng – đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ trao đổi, một số vụ việc giáo viên bị xúc phạm, gây áp lực từ phụ huynh từng khiến dư luận lo ngại.

Trước thực tế đó, việc nhấn mạnh trách nhiệm của nhà trường và chính quyền địa phương trong bảo vệ giáo viên đã mang lại hiệu ứng tích cực. Dù chưa thể chấm dứt hoàn toàn các vụ việc tiêu cực, nhưng nhiều giáo viên cho rằng, họ đã cảm nhận rõ hơn sự đồng hành của ngành và xã hội. “Quan trọng là giáo viên không còn cảm giác đơn độc khi xảy ra sự cố” - bà Phượng nhấn mạnh.

Nhìn tổng thể, bà Hồ Thị Minh – đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị ghi nhận, các chính sách đối với nhà giáo trong năm 2025 từng bước “chạm” vào thực tiễn giảng dạy. Từ việc giảm hồ sơ, bổ sung giáo viên, duy trì phụ cấp, đến tăng cường bồi dưỡng và bảo vệ nhà giáo, tất cả đang góp phần cải thiện môi trường làm việc trong nhà trường.

Chính sách không thể thay đổi mọi thứ ngay lập tức, nhưng nếu đi đúng hướng và bền bỉ, giáo viên sẽ cảm nhận được”. Đó cũng là kỳ vọng chung của đội ngũ nhà giáo – những người đang ngày ngày đứng trên bục giảng, chờ đợi chính sách không chỉ nằm trên giấy, mà tiếp tục đi sâu hơn vào đời sống nghề nghiệp.

Năm 2025 khép lại với những dấu ấn tích cực trong chính sách đối với nhà giáo. Khi chính sách ngày càng sát thực tiễn, được triển khai đồng bộ và có lộ trình rõ ràng, niềm tin của đội ngũ sẽ được củng cố. Và chính từ niềm tin ấy, nghề dạy học mới có thêm động lực để tiếp tục đổi mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.