Giáo dục vì hạnh phúc nhân dân

Theo Giáo dục thời đại - Tư tưởng "Dân là gốc" được khẳng định xuyên suốt trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cũng là kim chỉ nam cho đổi mới giáo dục.

Học sinh khối lớp 12, Trường THPT Trần Phú (TPHCM) mong chờ một năm học đầy đổi mới, đột phá và phát triển. Ảnh: Thùy Linh.

Từ thực tiễn hơn 40 năm gắn bó với ngành giáo dục, Nhà giáo Ưu tú Chu Xuân Thành - nguyên Trưởng phòng Giáo dục Trung học (Sở GD&ĐT TPHCM), nhấn mạnh giáo dục phải hướng tới con người, vì hạnh phúc thực chất của nhân dân.

Trong văn kiện trình Đại hội XIV, Đảng ta khẳng định tư tưởng "Dân là gốc" - nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là động lực của phát triển.

Đặt trong lĩnh vực giáo dục, tư tưởng này đòi hỏi mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới nâng cao chất lượng học tập, phát triển con người và mang lại hạnh phúc bền vững cho người dân.

Theo Nhà giáo Ưu tú Chu Xuân Thành, giáo dục không nên nhìn nhận đơn thuần như một hoạt động mang tính kỹ thuật hay chỉ chạy theo thành tích.

Ông cho rằng, làm nghề giáo trước hết là hành trình bền bỉ nuôi dưỡng và hoàn thiện con người.

"Nghề giáo không chỉ gắn với câu chuyện thu nhập, mà quan trọng hơn là sứ mệnh dạy con người trở thành con người. Khi giá trị nhân văn được đặt đúng vị trí, giáo dục mới giữ được ý nghĩa cốt lõi của mình", ông bày tỏ.

Nhà giáo Ưu tú Chu Xuân Thành (giữa).

Từ góc nhìn của một người nhiều năm làm công tác quản lý, ông Thành cho rằng tinh thần "Dân là gốc" trước hết phải được thể hiện ngay trong đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.

Đó không chỉ là trách nhiệm chuyên môn, mà còn là cách đối xử với con người, với đồng nghiệp và với học sinh bằng sự thấu cảm và nhân văn.

Ở một góc nhìn khác, ông Thành cho rằng nếu chỉ tiếp cận giáo dục như một loại hình dịch vụ thuần túy thì sẽ khó phản ánh đầy đủ bản chất và sứ mệnh của giáo dục.

Tư tưởng "Dân là gốc" đòi hỏi các chính sách và hoạt động giáo dục phải bắt nguồn từ nhu cầu và lợi ích thực chất của người dân.

Khi người dân chưa thấy rõ việc học mang lại giá trị gì cho bản thân, gia đình và xã hội, cả trong hiện tại lẫn lâu dài, thì dù có nhiều giải pháp kỹ thuật cũng khó đạt được hiệu quả bền vững.

Học sinh Trường Tiểu học Việt Anh (TPHCM).

Ông Thành chia sẻ thêm, giáo dục chỉ thực sự phát huy vai trò khi người học nhận thức rõ giá trị của tri thức đối với cuộc sống. Việc học là nền tảng để phát triển bền vững.

Thực tiễn lịch sử đã cho thấy, trong những giai đoạn khó khăn nhất, những quyết sách dám nghĩ, dám làm, xuất phát từ lợi ích lâu dài của nhân dân đã tạo ra bước ngoặt cho đất nước.

"Như đầu những năm 90, thời kỳ Thủ tướng Võ Văn Kiệt, chương trình đường dây 500kV Bắc - Nam là minh chứng cho tầm nhìn vì dân, vì phát triển lâu dài", ông dẫn chứng.

Bàn về những thách thức hiện nay, Nhà giáo Ưu tú Chu Xuân Thành thẳng thắn cho rằng, không thể chỉ trông chờ vào việc cải thiện thu nhập để giải quyết tận gốc những biểu hiện lệch chuẩn trong giáo dục.

"Có ý kiến cho rằng chỉ cần nâng lương thì cán bộ, nhà giáo sẽ không còn tiêu cực. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Người dân vẫn cảm nhận rất rõ gánh nặng chi phí học tập, nhất là ở đô thị. Miễn giảm học phí nếu không đi kèm minh bạch và kiểm soát tốt thì cuối cùng người học vẫn phải đóng góp bằng những khoản khác", ông nói.

Từ đó, ông cho rằng, điều quan trọng hơn là xây dựng một nền giáo dục dựa trên niềm tin, trách nhiệm và sự công tâm.

Khi chính sách giáo dục xuất phát từ thực tiễn đời sống, tôn trọng cảm nhận của người dân và hướng tới lợi ích lâu dài của xã hội, thì tư tưởng "Dân là gốc" mới thực sự đi vào cuộc sống.

"Giáo dục vì hạnh phúc nhân dân không phải là khẩu hiệu. Đó là quá trình làm thật, nghĩ thật và mang lại giá trị thật cho người học. Khi người dân thấy con em mình được học tập trong môi trường nhân văn, chất lượng, họ sẽ tin tưởng và đồng hành cùng giáo dục", ông Thành nhấn mạnh.