Đức đào tạo giáo viên từ người nhập cư

Theo Giáo dục thời đại - Hệ thống giáo dục Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên ngày càng nghiêm trọng.

Người nhập cư tham gia khoá đào tạo giáo viên tại Đức.

Vì vậy, các địa phương đã đào tạo giáo viên là những người nhập cư và tị nạn để giải quyết “bài toán khó”.

Khi chuyển từ Chile đến Đức, chị Igne Pizarro Krause, 33 tuổi, chưa từng nghĩ mình có thể tiếp tục làm giáo viên. Trước khi rời quê hương, Igne có 8 năm học sư phạm và 2 năm kinh nghiệm giảng dạy. Với nền tảng vững chắc ấy, cô được xem là “ứng viên lý tưởng” để bổ sung cho đội ngũ giáo viên đang thiếu hụt nghiêm trọng tại Đức. Tuy nhiên, Igne phải bắt đầu lại từ con số không.

Chị Igne chia sẻ: “Khi đến Đức, tôi buộc phải làm lại từ đầu dù tôi đã học tập, đã thực hành và muốn đứng lớp ngay lập tức. Nhưng chương trình đào tạo lại ở Đức thật sự hiệu quả. Nó giúp tôi hiểu và thích nghi với môi trường làm việc mới và thật tốt khi tôi có thể tiếp tục công việc này”.

Giống như Igne, chị Natalia Zemlianskaia, giáo viên người Ukraine đang sống tại Đức, cũng đăng ký tham gia khoá đào tạo. Từng dạy môn Tiếng Anh 20 năm tại quê nhà,

Natalia vẫn học bổ sung 2 năm trước khi thực tập tại một trường dạy nghề và sau đó được tuyển dụng chính thức.

Hiện nay, Natalia không chỉ dạy tiếng Anh mà còn giảng dạy tiếng Đức cho thanh thiếu niên nhập cư đến từ Guinea, Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.

Chương trình đào tạo mà Igne và Natalia theo học là Lehrkräfte PLUS. Đây là chương trình đào tạo tăng tốc kéo dài 12 tháng, được triển khai tại Đại học Cologne và 4 trường đại học khác ở bang North Rhine-Westphalia, Đức. Mỗi khóa chỉ có khoảng hơn 20 học viên, đến từ nhiều quốc gia như Bosnia,

Kyrgyzstan, Ukraine hay Syria. Trong thời gian một năm, họ được học tiếng Đức chuyên ngành, phương pháp giảng dạy, kiến thức sư phạm đặc thù của Đức, đồng thời tham gia thực tập trực tiếp tại các trường học để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn.

Sáng kiến này ra đời trong bối cảnh nước Đức đang thiếu hụt hàng chục nghìn giáo viên trên toàn quốc, đặc biệt ở các bậc phổ thông và trường nghề. Trong khi đó, không ít người nhập cư có nhiều năm đứng lớp tại quê nhà lại phải làm những công việc tạm thời, không đúng chuyên môn.

Theo Semra Krieg và Ariane Elshof, hai chuyên gia giáo dục đồng sáng lập Lehrkräfte PLUS, tinh thần của chương trình rất rõ ràng. Nước Đức không thể bỏ phí nguồn nhân lực này.

Bà Ariane Elshof cho biết: “Chúng tôi có nhiều giáo viên đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Ukraine, Brazil hay thậm chí Tanzania. Trước tình trạng thiếu nhân sự, ngành Giáo dục không thể làm ngơ những tài năng ấy. Họ là những giáo viên thực thụ, làm nghề bằng tất cả tâm huyết”.

Một nghiên cứu của Đại học Potsdam về Lehrkräfte PLUS cho thấy chương trình mang lại hiệu quả rõ rệt. Phần lớn học viên tự tin hơn nhiều khi bước vào môi trường trường học Đức, khả năng tiếng Đức được cải thiện đáng kể và động lực gắn bó lâu dài với nghề rất cao. Đáng chú ý, đa số người tham gia đều khuyến nghị những giáo viên nhập cư khác đăng ký chương trình này.

Nhu cầu vì thế cũng không ngừng tăng. Theo bà Semra Krieg, trung bình mỗi năm chưa đến một người bỏ dở chương trình. Riêng cho khóa tuyển sinh tiếp theo vào tháng 8/2026, ban tổ chức đã nhận thêm khoảng 50 hồ sơ, dù hạn chót nộp đơn vẫn còn đến tháng 1/2026.

Chị Natalia cho rằng, để thích nghi với đời sống học đường ở Đức, giáo viên nước ngoài cần chủ động quan sát, học hỏi văn hóa nhà trường, tìm kiếm những đồng nghiệp sẵn sàng hỗ trợ và lắng nghe. Trên hết, cô cho rằng nước Đức cần nhiều chương trình như Lehrkräfte PLUS hơn, được mở rộng ra nhiều địa phương và quảng bá rộng rãi hơn nữa.